De zakenwereld in 2024-2025 lijkt niet meer op die van vijf jaar geleden. Twee factoren hertekenen de spelregels voor bedrijven van elke omvang: de inwerkingtreding van Europese digitale regelgeving (DMA, DSA) en de opkomst van generatieve AI in operationele processen. Succesvol zijn in het bedrijfsleven vandaag de dag betekent omgaan met deze nieuwe beperkingen, die zowel de online zichtbaarheid als de klantrelatie of interne organisatie beïnvloeden.
Europese digitale regelgeving: wat verandert er voor de zichtbaarheid van bedrijven
De Digital Markets Act (DMA) en de Digital Services Act (DSA), die sinds 2023-2024 volledig van kracht zijn, veranderen de manier waarop bedrijven zichtbaar kunnen zijn en adverteren op grote platforms. Voor een MKB dat afhankelijk is van Google, Meta of Amazon voor het genereren van omzet, zijn de gevolgen direct.
Aanvullende lectuur : Hoe kies je het beste platform om in vastgoed te investeren in 2024?
De DMA verplicht zogenaamde “toegangcontrollers” om hun eigen diensten niet meer te bevoordelen in de zoekresultaten. In theorie opent dit kansen voor kleinere spelers. In de praktijk zijn de ervaringen op dit punt echter verschillend: sommige bedrijven merken een herverdeling van het verkeer, terwijl anderen geen tastbare veranderingen in hun online verkopen waarnemen.
De DSA reguleert op zijn beurt gerichte advertenties en contentmoderatie. Voor bedrijven die afhankelijk zijn van digitale marketing betekent dit het heroverwegen van advertentie strategieën gebaseerd op gedragsgerichte targeting. De bruikbare data nemen af, en de alternatieven (contextuele advertenties, organische content) vereisen andere vaardigheden.
Aanrader : De beste professionele opleidingen om uw carrière in 2024 een boost te geven
Verschillende online bronnen verzamelen sectoranalyses over deze veranderingen. Op de site infosimple.fr zijn er dossiers te vinden die deze kwesties voor verschillende profielen van ondernemers in detail beschrijven.
Generatieve AI en productiviteit: verder dan marketing
Generatieve AI wordt vaak geassocieerd met contentcreatie of marketing. Recente gegevens tonen aan dat de impact ervan op het succes van bedrijven veel verder reikt dan dit domein.
Volgens een enquête van McKinsey gepubliceerd in augustus 2023, merken bedrijven die generatieve AI op grote schaal inzetten een aanzienlijke verbetering van de productiviteit in cross-functionele functies: R&D, klantenservice, operaties. De winst beperkt zich niet tot het sneller produceren van teksten of afbeeldingen.
Voor een MKB of een zelfstandige is de vraag niet of ze AI moeten gebruiken, maar waar ze het prioriteit aan moeten geven. Drie gebieden concentreren de meest concrete terugkoppelingen:
- De automatisering van de klantenservice, via assistenten die in staat zijn om terugkerende verzoeken te verwerken en tijd vrij te maken voor complexe gevallen
- De analyse van commerciële gegevens, om markttrends of winstgevende klantsegmenten te identificeren zonder een data team in te schakelen
- De generatie van prototypes of modellen in de R&D-fases, wat de productontwikkelingscycli verkort
Daarentegen brengt het inzetten van deze tools zonder interne kaders risico’s met zich mee: gevoelige gegevens die worden gedeeld met externe modellen, afhankelijkheid van een enkele leverancier, variabele kwaliteit van de resultaten zonder menselijke supervisie. Generatieve AI versterkt de bestaande vaardigheden, het vervangt ze niet.
ESG-eisen in zakelijke relaties tussen bedrijven
Een minder zichtbare maar evenzeer structurele verandering betreft de manier waarop bedrijven zaken met elkaar doen. De “MKB en ESG” barometer 2024 van Bpifrance Le Lab belicht een trend: grote opdrachtgevers vragen steeds meer niet-financiële informatie van hun leveranciers, inclusief diegenen die niet direct onder de CSRD-richtlijn vallen.
Concreet wordt een MKB dat in 2024-2025 op een aanbesteding reageert regelmatig gevraagd naar zijn CO2-voetafdruk, zijn sociale beleid of zijn engagementen op het gebied van governance. Niet in staat zijn om deze vragen te beantwoorden betekent zich diskwalificeren nog voordat prijs of kwaliteit van het product ter sprake komen.
Wat dit betekent voor kleine structuren
De moeilijkheid voor MKB’s is dubbel. Aan de ene kant vereist het structureren van een ESG-aanpak tijd en soms een investering in externe adviesdiensten. Aan de andere kant zijn de referentiekaders nog niet gestabiliseerd, wat de naleving bemoeilijkt.
Enkele concrete aandachtspunten voor een bedrijf dat geen markten wil verliezen:
- Begin met het meten van de meest gevraagde indicatoren in zijn sector (CO2-uitstoot, verlooppercentage, beleid voor verantwoord inkopen) in plaats van te streven naar een uitputtende rapportage
- Documenteer de al bestaande acties, hoe bescheiden ook, omdat opdrachtgevers de trajecten net zo waarderen als de resultaten
- Anticipeer op de verzoeken door een ESG-component in elk commercieel voorstel op te nemen, wat een concurrentievoordeel wordt ten opzichte van concurrenten die dat niet doen
De ESG-naleving fungeert nu als een toegangfilter voor de markt, niet als een reputatiebonus.
Regelgevende fragmentatie en aanpassingsvermogen: het echte concurrentievoordeel
Naast elke afzonderlijke regelgeving is het de accumulatie ervan die herdefinieert wat het betekent om succesvol te zijn in het bedrijfsleven. DMA, DSA, CSRD, GDPR: elke tekst voegt een laag van beperkingen toe die soms gelijktijdig van toepassing zijn.
De bedrijven die er het beste uitkomen zijn niet noodzakelijk de grootste of het beste gefinancierde. Het zijn degenen die een actieve regelgeving monitoring hebben opgezet en de juridische ontwikkelingen integreren in hun commerciële strategie, in plaats van ze als geïsoleerde juridische problemen te beschouwen.
Een concreet voorbeeld: een bedrijf dat online producten verkoopt en de reclamebeperkingen van de DSA anticipeert door zijn eigen klantenbestand op te bouwen (nieuwsbrief, loyaliteitsprogramma, gemeenschap) vermindert zijn afhankelijkheid van de platforms. Deze aanpak kost niet meer dan een traditionele reclamecampagne, maar bouwt een duurzaam activum op.
De beschikbare gegevens laten niet concluderen dat één enkel aanpassingsmodel beter werkt dan een ander. Wat uit de sectoranalyses naar voren komt, is dat de snelheid van uitvoering belangrijker is dan de grootte van het bedrijf. Een wendbaar MKB dat zijn activiteiten binnen enkele weken aanpast aan een nieuwe regel kan marktaandeel veroveren dat door langzamere concurrenten is achtergelaten.
De zakenwereld in 2025 beloont minder de geïsoleerde intuïtie dan de capaciteit om een veranderlijke regelgevende omgeving te lezen en zich daar zonder uitstel aan aan te passen. Bedrijven die investeren in deze vaardigheid, of het nu gaat om ESG-naleving, het beheersen van AI-tools of het diversifiëren van hun online verkoopkanalen, positioneren zich op een voordeel dat hun concurrenten moeilijk kunnen inhalen.